ဍုၚ်မတ္တမ (အၚ်္ဂလိက်: Mottama, formerly MartabanBurmese; မုတ္တမမြို့) ဝွံ နွံ ဇိုၚ်ၜဳသြၚ်လောန် ကရေက်လပါ်သၟဝ်ကျာ ကုဍုၚ်မတ်မလီု (16°32′N 97°36′E)ရ၊၊ ဍုၚ်မတ္တမဝွံ ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ (၁၃-၁၆ ဗွဝ်ကၠံ)ဂှ် ဒှ်လဝ် ဍုၚ်ဇၞော် မပိုၚ်ပြဳလဝ် ဍုၚ်သၟတ် ၃၂ ဇာ ၁၂ တုဲ ဟိုတ်မဒှ် ဍုၚ်သၞေဟ်က္ၜၚ်တုဲ ပ္ဍဲခေတ်ဟံသာဝတဳ တေအ် ဒှ်လဝ် ဍုၚ်ဗၞိက် ကိစ္စဇၞော်မွဲရ၊၊ စေဟ်မတ္တမ နကဵုဗီုအၚ်္ဂလိက် မာတဗေန်ဂျာ ဂှ် ယၟုမြဟ်လဝ် အလုံမွဲဂၠးတိတုဲ စဵုကဵုလၟုဟ် ပ္ဍဲတိုက်ထ္ၜးဂၠးတိ ယၟုမြဟ်ဂမၠိုၚ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံၚ်ဏီဖိုဟ်ရ၊၊ ကၠာဒဒန် မတ္တမ-မတ်မလီု ဟွံကတဵုဒှ်ဏီဂှ် ဍုၚ်မတ္တမဝွံ ဒှ်သၞေဟ်ကွဳပၟတ်၊ သၞေဟ်က္ၜၚ် ကိစ္စဇၞော်မွဲရ၊၊ ပ္ဍဲအခိၚ်လၟုဟ် ဍုၚ်မတ္တမဂှ် ဒှ်ကွာန်ဇၞော်မွဲရ၊၊

ဍုင်မတ္တမ
ဍုင်
Skyline of ဍုင်မတ္တမ
ဍုင်မတ္တမ is located in Myanmar
ဍုင်မတ္တမ
ဍုင်မတ္တမ
ဒၞာဲဍုင်မတ္တမ မၞုံ
ဒတန်: 16°31′27″N 97°36′46″E / 16.524068813901597°N 97.61270999908449°E / 16.524068813901597; 97.61270999908449ဒတန်: 16°31′27″N 97°36′46″E / 16.524068813901597°N 97.61270999908449°E / 16.524068813901597; 97.61270999908449
ကၟိန်ဍုင် ထာမ်ပလိက်:Country data မြန်မာနိုင်ငံ
တွဵုရး တွဵုရးဍုင်မန်
ခရိုင် ခရိုင်မတ်မလီု
ဒၞာဲအပိုၚ်အခြာ အခိၚ် UTC+6.30 (အခိင်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ)

နိရုတ္တိပြင်ဆင်

 
ခၞိင် မၞုံပ္ဍဲ ကျာ်ပလ္လင်ပူ၊ ဍုင်မတ္တမ

ယၟုဍုၚ်မတ္တမ ဂွံဆဵုကေတ် ကၠာအိုတ် ပ္ဍဲလိက်သ္ၚာကျာ် ထီုကအ်ဂေါန် (မုဟ်တး) မဗှ် (မုဟ်တဟ်) နူကဵု ၜိုတ် ၁၁ ဗွဝ်ကၠံရ၊၊ အဓိပ္ပါယ်တုန် မုဟ် - မဒှ်အရာမတိတ်ဒၟံၚ်၊၊ တး/တဟ် (လိက်မန်ခေတ်တြေံ ဂစိုတ် ဟ် ဂှ် ညးဖဍုန်ချူ နကဵု ခရးက္ဍိုပ်ၜါမ း ဥပမာ၊ ဂေါး/ဂေါးဟ်) မဂွံအဓိပ္ပါယ် မဇၞော်ရ၊၊ မုဟ်တး (မုဟ်တဟ်) မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်ဇၞော်ဇၞော်ရ၊၊ ဟိုတ်ဒၞာဲတိ မုဟ်တိတ်ဒၟံၚ်ကဵု ၜဳသြၚ်လောန် ဗွဲမဇၞော်တုဲ ညးကော်စ ဍုၚ်မုဟ်တဟ် မဂွံအဓိပ္ပါယ် မုဟ်ဇၞော်ရ၊၊ ပ္ဍဲလိက်လ္ၚဵု မဟီုလဝ် မတ္တမ ဂှ် ကၠုၚ်နူ မုဟ်တၟအ် လေဝ်နွံကီုရ၊၊

မတ္တမဂှ် ကၠာတေအ် နကဵုဘာသာရးပလိုတ် ကော်စ Martaban ဟိုတ်မဒုၚ်သဇိုၚ် ကုအရေဝ်မန်ခေတ်ဟံသာဝတဳ မတ္တမအ် ရ၊၊

ဒတန်ပထဝဳပြင်ဆင်

ဍုၚ်မတ္တမ ဂှ် နကဵုစၟတ်သမ္တီဂၠးတိမ္ဂး နွံတန်တဴဒၟံၚ် လေတ္တဳကျုတ်သၟဝ်ကျာ ၁၆ ဒဳဂရဳ ၃၁မဳနေတ်၊ လံၚ်တဳကျုတ်ဗၟံက် ၉၇ဒဳဂရဳ ၃၆မိနေတ် (16°31’34.59N - 97°36’37.42E)၊၊ နကဵုဂၠံၚ်ကွဳပၟတ် နူဍုၚ်လ္ဂုၚ် ဂွံစိုပ်မတ္တမဂှ် နွံ ၁၆၅ တိုၚ်၊၊ နူမတ်မလီု နွံစ ၜိုတ် မွဲတိုၚ်ဘာ်ရ၊၊

ဝၚ်ပြင်ဆင်

 
လိက်မဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲခၞိင် ကျာ်ပလ္လင်ပူ၊ ဍုင်မတ္တမ

ဍုၚ်မတ္တမဝွံ နကဵု သုတေသနဝၚ်စှ်ေစှ်ေဂှ် ဟွံဂွံလ္ၚတ်လဝ် ချိုတ်တ်ပၠိုတ်တ်ဏီတုဲ နူကဵုအခိၚ်လဵု ကောန်မၞိဟ် မစပဒတဴကၠုၚ် ပ္ဍဲဒၞာဲမုတ္တမဏအ်ဂှ် ဟွံတီကေတ်ဏီရ၊၊ အတိုၚ်မဟီုမ္ဂး ဍုၚ်မတ္တမဝွံ နကဵုမလောန်ကၠုၚ် ၜိုတ်သၞာံ ၁၄၀၀ သၞာံတေအ် သၟိၚ်မန်မွဲတၠ စပတန်လဝ်ရ၊၊ ဝၚ်ဍုၚ်မတ္တမ မဂွံဆဵုကေတ်ခိုဟ်ဟ်ဂှ် ဒှ်အခိၚ် ခေတ်ဟံသာဝတဳရ၊၊

ခေတ်ဟံသာဝတဳ

ကြဴနူ အဝဵုသြဇာဂကူဗၟာ နူဗုကာံ ဓလီုဂွံအာ ရာမညဒေသ ဍုၚ်မန်တုဲ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၂၈၁/၁၂၈၆ ဂှ် မဂဒူ ကောန်ဍုၚ်တကအ်ဝါန် (ဍုၚ်ဝါန်) ပုန် ကုသၟိၚ်စဍုၚ်ဗၟာ အလိမ်မာမၚ် (အလိမ္မာမၚ်း)တုဲ ကလေၚ်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးမန် ပ္ဍဲဍုၚ်မတ္တမရ မဂွံဒုၚ်ယၟု သၟိၚ်ဝါရဳရောဝ် မဒှ်ယၟု ဘာသာသေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ညးမဒတုံပြဟ်နူသွဝ် ရ၊၊ မန်ပ္ဍဲဗဂေါ အခမန် လေဝ် ပုန်ကဵု သၟိၚ်ဗုကာံကီုတုဲ ဒက်ပ္တန် ဍုၚ်ဗၠးၜးကီုရ၊၊ ကာလတၠဖြာ မပိုၚ်ဍုၚ်ဟံသာဝတဳဂှ် ဍုၚ်မန်ဟံသာဝတဳ ကဵု ဍုၚ်မန်မတ္တမ ဒက်မိတ်ရေၚ်သကအ် နမကဵုစ ကောန်ဝုတ်ရေၚ်သကအ်ရ၊၊ တၠဖြာ ပစၞာဲ ဂစာန်ဂစိုတ် သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ဂှ် ဂွံတီကေတ်တုဲ ညးရပ်ကြိုၚ်ထောအ် တၠဖြာရ၊၊ ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ စိုပ်အာ သၟဝ်တဲ သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ရ၊၊ ဟိုတ်တၠဖြာ မဂစာန်ပုန်တုဲ ညးဒးဂစိုတ်ထောအ် တၠဖြာရ၊၊

သၞာံ ၁၃၄၈ သၟိၚ်ဗညာဥူ တိုန်နန် ဍုၚ်မတ္တမ ရ၊၊ ဟိုတ်နူ ဗြတ္ထၜ ကဵု လိုက်ဖြာတအ် ပသပုန်တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၃၆၃ ဂှ်တုဲ သၟိၚ်ဗညာဥူ ဒးဒဴအာမံၚ် ဍုၚ်ဝါန်၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၃၆၉ ဂှ် သၟိၚ်ဗညာဥူ ဟိုတ်ကလေၚ်စဴ ဍုၚ်မတ္တမ ဟွံဂွံတုဲ ဒးအာမံၚ် ပ္ဍဲဗဂေါရ၊၊ တၠညးဗညာဥူ ဟွံမဲတုဲ ကောန်ညး တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဂွံတိုန်နန်ဟံသာဝတဳရ၊၊ စိုပ်သၞာံ ၁၃၈၈ ဂှ် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် သီဂွံအာ ဍုၚ်မတ္တမ ကေုာံ မတ်မလီုရ၊၊ စနူဂှ်တုဲ ဍုၚ်မတ္တမ နဒဒှ် ဍုၚ်သၟိၚ်ဨကရာဇ် မပဒတဴဂှ် ဒးအိုတ်အာရ၊၊


မတ္တမ ၃၂ ဍုၚ် ဇာ ၁၂

ဗၟံက်ဍုၚ်မတ္တမ (၅) ဍုၚ်

1.  ဍုၚ်ကောံဗိန်

2.  ဍုၚ်ဂြာၚ်

3.  ဍုၚ်သ္ဇိုၚ်

4.  ဍုၚ်ဗြထဝဳ

5.  ဍုၚ်ပံၚ်

ဗွဲဒိုဟ်အဂၞဲ ဍုၚ်မတ္တမ (၇) ဍုၚ်

6.  ဍုၚ်ဇဲယ

7.  ဍုၚ်ကၠိတ်

8.  ဍုၚ်တံၚ်ပိုအ်

9.  ဍုၚ်ဂွါန်

10. ဍုၚ်ဇမိ

11. ဍုၚ်ကြိုန်

12. ဍုၚ်ဝၚ်ရဴ

ဗွဲဒိုဟ်သမၠုၚ်ကျာ ဍုၚ်မတ္တမ (၅) ဍုၚ်

13. ဍုၚ်မတ်မလီု

14. ဍုၚ်ဇြာ

15. ဍုၚ်ဝါခရူ

16. ဍုၚ်လမိုၚ်

17. ဍုၚ်ရေဝ်

ဗွဲဒိုဟ်နေရတိ (၂) ဍုၚ်

18. ဍုၚ်သၟိုၚ် (ခမိုၚ်)

19. ဍုၚ်ကြေဝ်

ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ဍုၚ်မတ္တမ (၆) ဍုၚ်

20. ဍုၚ်ယၚ်ၚိန်

21. ဍုၚ်ဂွံ

22. ဍုၚ်ဝါန်

23. ဍုၚ်အိဝါဲ

24. ဍုၚ်ယၚ်အုံ

25. ဍုၚ်တိုက္ကခလာ

ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဍုၚ်မတ္တမ (၃) ဍုၚ်

26. ဍုၚ်အိဗိုပ်

27. ဍုၚ်လ္ဂန်ဖေန်

28. ဍုၚ်ဖါၚ်ဍာၚ်

ဗွဲဒိုဟ်ဨသာန် ဍုၚ်မတ္တမ (၄) ဍုၚ်

29. ဍုၚ်တမိ

30. ဍုၚ်မြိုၚ်

31. ဍုၚ်လိုၚ်ဗၠဲ

32. ဍုၚ်အဂြာၚ်


စာ (၁၂)

စာဂှ် ဇၞော်နူကွာန် မတုပ်ကဵုအရေဝ်ဗၟာ အခိၚ်လၟုဟ် (တိုက်နယ်)

ဗွဲဒိုဟ်ဗၟံက် ဍုၚ်မတ္တမ (၄) စာ

1.  စာကောံတုံ

2.  စာကံလှာ

3.  ဇာသပၠၚ်

4.  ဇာသ္ပိုၚ်

ဗွဲဒိုဟ်အဂၞဲ ဍုၚ်မတ္တမ (၁) စာ

5.  စာရာဲဇာမ်

ဗွဲဒိုဟ်ပလိုတ် ဍုၚ်မတ္တမ (၂) စာ

6.  စာရိုၚ်စိန်

7.  ဇာထတွန်

ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ဍုၚ်မတ္တမ (၄) စာ

8.  စာထရိုၚ်

9.  စာတြာဲအိုၚ်

10. စာအာဲဗွဳ

11. စာထရိုန်

ဗွဲဒိုဟ်သၟဝ်ကျာ ဍုၚ်မတ္တမ (၁)

12. ဇာလကွန်

ကျာ်ပလ္လၚ်ပူ (မြသိန်းတန်စေတီ)ပြင်ဆင်

ကျာ်ပလ္လၚ်ပူ ဝွံ နွံလတူဒဵု ဍုၚ်မတ္တမ၊ လပါ်ပလိုတ်ဍုၚ်မတ္တမ၊၊ ယၟုကျာ် ပလ္လၚ်ပူဝွံ ဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်မၞုံကဵု ပၞၚ်မပူ (ပၞၚ်ခဍမ်)ရ၊၊ ပလ္လၚ်ပူဂှ် ဗၟာတအ်ဟီု ကျိုက်ဖျၚ်ကူတုဲ နကဵုအဓိပ္ပါယ် ဗီုဗၟာ ဂွံအာ အဓိပ္ပါယ် ဖျၚ်- ယာတ်ပိက်၊ ကူ - ရီုဗၚ်၊ ဖျၚ်ကူ ယာတ်ပိက်ရီု ရ၊၊ ဟိုတ်နူဏအ်တုဲ ပေါမ် သေံကၠုၚ်ဗတိုက်တုဲ ပြိုၚ်ဒက်ကျာ်၊၊ မန်တအ် ဟွံဒက်ကျာ် နကဵုဍိုတ် ဒက်နကဵုနဲပြယာဲ ပူဒက်ကေတ် ယာတ်ပိက်တုဲ မန်ဂွံမာန်အာ၊၊ လပါ်ဍုၚ်မတ်မလီုဂှ် သေံတအ် ညာတ်မန် ဒက်ကျာ်တုဲ ဇကုဟွံတုဲဏီတုဲ သေံတအ် ဒးဒြေပ်ဒဴဂှ် ကျိုက်ရှမ်းလန် ဗွဲကြဴဒှ်အာ ကျိုက်သံလံ ၊၊ ပေါမ်ဗီုဏအ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ်ကီုရ၊၊ ယၟုကျာ်သာန်လာန်ဂှ် အဓိပ္ပါယ်တမ် ကျာ်သြၚ်လာ် ရ၊၊

နိဿဲပြင်ဆင်